در موزه مقاومت ایران در اشرف 3 تصاویری از مبارزان و شخصیت هایی که نقش بسزایی در تاریخ معاصر ایران داشته اند به نمایش در آمده است . از جمله تصویر دکتر کاظم رجوی شهید بزرگ حقوق بشر است که از همه توان و امکانات خود برای یاری رساندن به مقاومت ایران مایه گذاشت و در نهایت جان خود را در این مسیر فدا کرد .
دکتر کاظم رجوی، در تاریخٔ ۲۹ بهمن ۱۳۱۲ در مشهد، متولد شد . وی برادر بزرگتر مسعود رجوی، رهبر مقاومت ایران بود. کاظم رجوی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مشهد به پایان رساند و پس از اخذ دیپلم، به مدت دو سال به تدریس پرداخت. در سال ۱۳۳۳، در رشتهٔ حقوق دانشگاه پذیرفته شد و سپس برای ادامهٔ تحصیل به سوئیس رفت.
دکتر رجوی در سوئیس موفق به کسب درجهٔ پروفسوری در رشتهٔ حقوق شد و به عنوان استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی انستیتوی عالی حقوق بینالملل دانشگاه ژنو فعالیت کرد. دکتر کاظم رجوی، نقش بسزایی در نجات جان برادرش مسعود رجوی از اعدام در دوران حکومت پهلوی داشت. پس از دستگیری مسعود رجوی در مهرماه ۱۳۵۰، دکتر کاظم که در آن زمان استاد دانشگاه در ژنو بود، فعالیتهای گستردهای را برای جلب حمایت بینالمللی و جلوگیری از اعدام برادرش آغاز کرد. او با استفاده از موقعیت علمی و ارتباطات خود، توانست توجه مجامع حقوق بشری و سازمانهای بینالمللی را به وضعیت مسعود رجوی جلب کند.
The Wall of Honor: Each bright star represents 100 martyrs who gave their lives for freedom. A tribute to courage and sacrifice.#Iran https://t.co/GhodqQVDHW pic.twitter.com/muw9OwzYML
— freeiranmuseum (@freeiranmuseum) January 28, 2025
این تلاشها شامل افشاگریهای گسترده در سطح بینالمللی و برقراری ارتباط با نهادهای حقوق بشری بود که در نهایت منجر به کاهش حکم اعدام مسعود رجوی به حبس ابد شد.
پس از انقلاب ۱۳۵۷، او به عنوان اولین سفیر ایران در سازمان ملل متحد منصوب شد، اما پس از مدت کوتاهی از این سمت کنارهگیری کرد و به صفوف مقاومت پیوست. وی نمایندهٔ شورای ملی مقاومت ایران در سوئیس بود و نقش بسزایی در افشای نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی در مجامع بینالمللی ایفا کرد.
فعالیتهای گستردهٔ دکتر رجوی در زمینهٔ حقوق بشر و افشای جنایات جمهوری اسلامی، خشم و کینهٔ حاکمان ایران را برانگیخت. سرانجام، این مدافع برجسته حقوق بشر و نماینده شورای ملی مقاومت ایران در سوئیس، در در ۴ اردیبهشت ۱۳۶۹در نزدیکی ژنو توسط یک تیم ۱۳ نفره اعزامی از تهران ترور شد.
پس از ترور، تحقیقات نشان داد که این اقدام توسط تیمی از مأموران وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی برنامهریزی و اجرا شده است. در سالهای بعد، تلاشهایی برای پیگیری قضایی این جنایت صورت گرفت و در نهایت، دادگاه فدرال سوئیس به دادستانی کنفدراسیون دستور داد که قتل دکتر کاظم رجوی را در چارچوب جنایت علیه بشریت و نسلکشی مورد بررسی قرار دهد.
یاد و خاطرهٔ دکتر کاظم رجوی به عنوان شهید بزرگ حقوق بشر همواره در اذهان مردم ایران و جامعهٔ بینالمللی زنده است. هر ساله در سالگرد شهادت وی، مراسم گرامیداشتی در مقابل مقر اروپایی سازمان ملل متحد در ژنو برگزار میشود تا از تلاشها و فداکاریهای او در راه دفاع از حقوق بشر تقدیر شود.