درموزه مقاومت ایران در اشرف ۳ ماکت زندان گوهردشت و سالن مرگ بازسازی شده است. سالن مرگ جایی بود که زندانیان در آنجا دسته دسته اعدام میشدند.
در تابستان ۱۳۶۷، بر اساس فتوای صادره توسط روح الله خمینی، موجی از اعدامهای گسترده در زندانهای ایران آغاز شد که طی آن بیش از ۳۰ هزار زندانی سیاسی، عمدتاً اعضا و هواداران سازمان مجاهدین خلق ایران، بهطور مخفیانه اعدام شدند.
در زندان گوهردشت که یکی از مخوفترین زندانهای ایران قلمداد میشود اعدامها در سالنی انجام گرفت که بعدها به “سالن مرگ” معروف شد. این سالن در بخش شمالی راهروی اصلی زندان قرار داشت. اما در جریان قتلعام ۱۳۶۷، این مکان به محلی برای اجرای احکام اعدام تبدیل شد.
اصغر مهدیزاده، یکی از شاهدان و بازماندگان قتلعام ۱۳۶۷، یکی از معدود کسانی است که به سالن مرگ وارد شد و به طور عجیبی زنده بیرون آمد. وی از سال ۵۹ تا ۷۳ در زندانهای مختلف محبوس بود و در جریان قتلعام در زندان گوهردشت حضور داشت. روایات وی از آنچه در راهروی مرگ و سالن مرگ دیده است، به شکل تکاندهندهای نقل شده است.
مهدیزاده در خاطرات خود در مورد قتل عام 67 میگوید: «در مقابل حسینیه یا همان سالن آمفی تئاتر ۳۰۰ تا ۴۰۰ نفر در راهرو نشسته بودند. همه چشمبند زده و منتظر بودند. برخی در حال نماز خواندن بودند. از یکی از زندانیان پرسیدم که چرا شما را به اینجا آوردهاند؟ پاسخ داد: چند شب است که ما را به اینجا میآورند، ولی هنوز نوبتمان نشده و ما را برمیگردانند.»
In the 1988 massacre of political prisoners, Gohardasht Prison's "Death Hall" was where defiant prisoners were hanged after brutal torture. Explore this scene at the Museum of Iranian Resistance. #Iranhttps://t.co/BVFteMNYvR pic.twitter.com/0cj9NSIbOS
— freeiranmuseum (@freeiranmuseum) January 16, 2025
او ادامه میدهد: «حدود یک ساعت در راهرو نشسته بودم. متعاقبا پاسداری در حسینیه یا سالن مرگ را باز کرد و با صدای بلند گفت بلند شوید. ۱۲نفر در لحظه بلند شدند و با صدای بلند شعار میدادند درود بر مجاهدین خلق. سه سری را به داخل سالن مرگ بردند و گروههای بعدی را از بندهای مختلف به راهرو میآوردند. زندانیان ساعت و عینکشان را میشکستند تا به دست پاسداران نیفتد و حتی وصیتنامه و پولشان را پاره میکردند. همراه با سری چهارم پاسداری مرا به داخل سالن مرگ برد و به فاصله سی متری از سن نگهداشت. من از زیر چشمبند پیکرهای افراد اعدام شده که روی سن روی هم ریخته بودند را میدیدم.
مهدیزاده میافزاید: «در داخل سالن مرگ، از سقف بالای سن ۱۲ طناب دار آویزان شده بود. اجساد زندانیان روی هم جمع شده بودند و پاسداران در میان اجساد به دنبال اشیای باقیمانده میگشتند. آنها پیکرهای افراد اعدام شده را به حیاط که خودروهایی برای حمل اجساد آماده بودند منتقل میکردند».
او میگوید: «در هر نوبت، گروهی از زندانیان وارد سالن میشدند و زیر هر طناب یک صندلی قرار داده شده بود. برخی از زندانیان با آگاهی کامل از سرنوشت خود، با شجاعت به استقبال مرگ میرفتند». به گفته مهدیزاده، پاسداری که نزدیک او ایستاده بود، با خنده به تماشای این صحنهها میپرداخت.
سالن مرگ در زندان گوهردشت همچنان به عنوان نمادی از جنایات رژیم آخوندی و نقض حقوق بشر باقی مانده است. این محل بهعنوان شاهد خاموش جنایاتی است که بر زندانیان مظلوم رفت. امروز، تلاشها برای مستندسازی این جنایات و دادخواهی برای قربانیان ادامه دارد. در موزه اشرف ۳ سالن مرگ بازسازی شده تا یاد و نام شهدای راه آزادی در تاریخ ایران جاودان بماند.