مهری خانبانی؛ روایت زنی که ایستادگی را زیست

مهری خانبانی در سال ۱۳۳۵ در اصفهان چشم به جهان گشود. از همان سال‌های نوجوانی، روحیه جست‌وجوگر و مسئولیت‌پذیرش او را از دیگران متمایز می‌کرد. ورودش به دانشگاه علم و صنعت در سال ۱۳۵۴ و تحصیل در رشته مهندسی راه و ساختمان، هم‌زمان شد با آغاز فعالیت‌های سیاسی‌اش. دانشگاه برای مهری تنها محل تحصیل نبود؛ عرصه‌ای بود برای انتخاب، آگاهی و مبارزه.

او در فضای ملتهب آن سال‌ها، با دانشجویان مبارز و هواداران سازمان مجاهدین خلق آشنا شد و از خلال همین ارتباطات، با دیدگاه‌ها و آرمان‌هایی پیوند خورد که مسیر زندگی‌اش را برای همیشه تغییر داد. در روزگاری که ضربات اپورتونیستی و رشد جریان ارتجاعی خمینی‌گرا، صفوف مبارزان را دچار تزلزل می‌کرد، مهری با قاطعیت مرز خود را روشن ساخت و بر انتخاب آگاهانه‌اش ایستاد.

پس از پیروزی قیام و شکل‌گیری ستادهای سازمان، مهری بی‌درنگ وارد فعالیت‌های تشکیلاتی شد. از انتظامات و آموزش تا سازماندهی دانش‌آموزان هوادار، هر مسئولیتی که بر عهده‌اش گذاشته می‌شد، با تمام توان و بی‌چشمداشت انجام می‌داد. هم‌رزمانش به‌درستی می‌گفتند: «وقتی کاری به مهری سپرده می‌شود، دیگر جایی برای نگرانی نیست؛ او به‌جای دیدن موانع، راه‌حل‌ها را می‌بیند.»

از اواخر تابستان ۵۸، نقش او در نهاد دانش‌آموزی پررنگ‌تر شد و مسئولیت سازماندهی و آموزش دانش‌آموزان در غرب و شمال تهران را بر عهده گرفت. جدیت، نظم، خستگی‌ناپذیری و ایمان عمیق به آرمان‌هایی که انتخاب کرده بود، از او چهره‌ای ساخت که برای یارانش نه‌تنها یک مسئول، بلکه خواهری قابل اتکا و الهام‌بخش بود.

با آغاز دهه ۶۰ و تشدید سرکوب، مهری در جایگاه یکی از اعضای شورای نهاد دانش‌آموزی، مسئولیت کانون تدارکات اتحادیه انجمن‌های دانش‌آموزان و هنرجویان مسلمان تهران را پذیرفت و پس از ۳۰ خرداد ۶۰ نیز مسئولیت‌های متعددی را در پایگاه محل اقامتش بر عهده داشت.

اوج این مسیر، در هفته‌ای خونین رقم خورد؛ یک هفته پس از حماسه ۱۲ اردیبهشت ۶۱، پایگاه مهری و همسرش، مجاهد شهید فاضل مصلحتی، هدف تهاجم پاسداران قرار گرفت. مهری، پیش از هر چیز، کودک شیرخوارش «آذر» را برای در امان ماندن به زیرزمین منتقل کرد؛ و سپس، در کنار دیگر همرزمانش، ایستاد. ایستاد تا آخرین نفس. پس از ساعت‌ها نبرد نابرابر، او قهرمانانه جان باخت، اما آنچه از او ماند، فراتر از یک زندگی کوتاه بود: الگویی از انتخاب آگاهانه و وفاداری تا پایان.

یاد مهری خانبانی، یاد زنی که مسئولیت را زیست و ایستادگی را معنا کرد، در حافظه تاریخ مبارزات این سرزمین گرامی باد.