فاطمه (سودابه) پازاج؛ دختر ۱۸ سالهای که آزادی را معنا کرد
در بحبوحه خفقان و ظلم، نام فاطمه (سودابه) پازاج، نوجوانی از دل محلههای کارگری تهران، چون پژواکی از شجاعت و ایثار در تاریخ مقاومت ایران ثبت شده است. او تنها ۱۸ سال داشت، اما فهم و ایمانش به آزادی، از عمرش فراتر بود.
از فقر تا بیداری
سودابه در سال ۱۳۴۲، در خانوادهای کارگری در جنوب تهران چشم به جهان گشود. کودکیاش در کوچههای خاکآلود و میان تبعیض و تنگدستی گذشت. اما چیزی در درون او نمیپذیرفت که فقر، سرنوشت قطعی باشد. نگاه تیزبینش به بیعدالتیهای اجتماعی، از همان نوجوانی شعلهی پرسش و اعتراض را در دلش برافروخت.
شورش نسلی که خاموش نماند
در روزهای پرتلاطم سال ۱۳۵۷، سودابه نوجوان نیز به موج خروشان مردم علیه سلطنت پیوست. اما بهار آزادی، آنگونه که امید میرفت، دیری نپایید. با قدرتگیری روحالله خمینی، فضای آزادی جای خود را به اختناق مذهبی داد. سودابه در جستجوی راه رهایی، با آرمانهای سازمان مجاهدین خلق ایران آشنا شد؛ سازمانی که عدالت اجتماعی، برابری و توحید را بهعنوان محور مبارزه برگزیده بود.
زنی جوان در میانه طوفان
پس از سرکوب خونین ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، سودابه به فعالیت در انجمنهای مقاومت در شرق تهران پیوست. او در کنار آموزش سیاسی، برای سازماندهی تظاهرات مردمی، شبانهروز تلاش میکرد.
یکی از همرزمانش نقل میکند که سودابه، یک روز پیش از تظاهرات پنجم مهر، با صلابتی بینظیر گفت: «فردا نشان خواهیم داد که با چه کسانی طرف هستند… در ابتدای این راه عهد بستیم که باید تا آخرش رفت». و رفت…
طلوعی که به خون نشست
پنجم مهر ۱۳۶۰، سودابه در تظاهراتی شرکت کرد که با شعار «مرگ بر خمینی» فضای تهران را لرزاند. همان شب، او بازداشت شد و دو روز بعد، در سحرگاه هفتم مهر، در کنار همرزمش ایران حاتمپور و شماری دیگر از جوانان، تیرباران شد. در آن لحظه، تنها ۱۸ سال از عمرش میگذشت.
وصیتی برای فردای آزاد
در واپسین ساعات زندگی، سودابه وصیتنامهای نوشت که در آن آمده است: «رسم و ره آزادی افتخار این را دارم که خود را یکی از هواداران سازمان مجاهدین خلق ایران معرفی کنم… با این امید که خون من نیز وسیلهیی باشد برای رسیدن به جامعه قسط توحیدی».
یاد دختری که تاریخ را نوشت
سودابه پازاج، نه یک قربانی، که یک انتخابگر بود؛ دختری که آگاهانه در صف نخست ایستاد و جان خود را برای آرمان عدالت و آزادی فدا کرد. نام او امروز، چون فانوسی در شب تاریک ایران، مسیر نسلهایی را روشن میکند که همچنان برای رهایی میجنگند.
